Anlamı
'parası çok kimse, zengin' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Denizde kum, onda para, parası çok olan, zengin bir kimseyi anlatmak için kullanılan bir sözdür. Benzetme denizdeki kumdan gelir: kum sayılamayacak kadar çoktur. Söz bu çokluğu bir kişinin parasına aktarır. Kalıpta fiil yoktur; iki öbek yan yana durur ve dinleyen benzetmeyi kendisi tamamlar. Onda sözü, parası çok olan kişiyi gösterir; cümlede o kişinin adı ya da görevi önceden geçer. Zenginliğin kaynağı bir miras, bir ticaret, bir fabrika ya da bir arazi olabilir. Sözlük zenginliği övmez de yermez de; yalnız paranın çokluğunu bildirir. Söz bir kişinin harcamaları, bağışları ya da yaşayışı anlatılırken söylenebilir. Bir kıskançlığı, bir hayranlığı ya da bir şakayı da taşıyabilir; bunu konuşanın tonu belirler. Gündelik konuşmada, bir köy kahvesinde ya da bir dedikodu sohbetinde geçebilir.
Örnek Cümleler
- Mahallenin müteahhidi oğluna düğün için üç kat birden aldı; denizde kum, onda para.
- Köyün ağası kuraklıkta herkesin borcunu sildi, tohum da dağıttı; denizde kum, onda para.
- Halasının mirasına konan kuzenim artık her ay başka bir ülkede tatil yapıyor; denizde kum, onda para.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Banka gibi de sözlükte çok zengin bir kimseyi niteler. İkisi aynı yere varır ama benzetmeleri ayrıdır: biri parayı saklayan bir kuruma, öteki denizdeki sayısız kuma başvurur. Banka gibi bir sıfat öbeği, denizde kum, onda para ise kendi başına bir sözdür.
Paraya para dememek, birinci anlamında çok para kazanır olmak, üçüncü anlamında bol para harcamaktır. Denizde kum, onda para ise yalnız paranın çokluğunu söyler. Parası çok olan biri, örnekteki kuzen gibi, paraya para demeden harcayabilir.
Bu atasözü güzellerin ve zenginlerin her zaman itibarlı olduğunu söyler. Denizde kum, onda para ise bir kişinin zenginliğini anlatır ama ona itibar yüklemez. Atasözü toplumun zengine bakışını, söz kişinin parasını konu edinir.