Anlamı
uygun zamanını ve durumunu bulmak, rastlatmak:
'Bizimkinin evde olmadığı bir zamana denk getirirsem çağıracağım, bakalım gelecek mi?' -Ç. Altan.
Detaylı Açıklama
Denk getirmek, bir işin, görüşmenin ya da karşılaşmanın uygun zamanını ve şartını bulup öyle gerçekleştirmek anlamında kullanılır. Bu deyim, kendiliğinden rastlamaktan çok bilinçli ayarlamayı anlatır. Kişi fırsatı bekler, zamanı kollar ve işini ona göre denk getirir. Bu yüzden içinde hesap, gözlem ve zamanlama vardır. Bazen olumlu bir planlama, bazen de hafif kurnazlık çağrıştırabilir. Birini yalnız yakalamak, uygun anda bir ricada bulunmak, bir işi zararsız şekilde bitirmek ya da iki şeyi aynı vakte rastlatmak için kullanılabilir. Türkçede ince hareketleri ve küçük taktikleri anlatmakta çok elverişli bir kalıptır. Başarının bazen güçten değil, doğru anı ayarlamaktan geldiğini sezdirir. Bu nedenle söz, şans kadar hesap ve ayar duygusunu da içinde taşıyan etkin bir fiil niteliği kazanır.
Örnek Cümleler
- Patronla yalnız kalıp konuşmayı öğle arasındaki boş saate denk getirdi.
- Misafir gelmeden önce alışverişi bitirmeyi bir türlü denk getiremedi ve telaşlandı.
- Arkadaşını yalnız yakalayıp o hassas konuyu açmayı sonunda denk getirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada rastlantıdan çok ayarlama vardır. Kişi zamanı, ortamı ve koşulu gözeterek işi kendi lehine ya da uygun biçimde planlar. Yani kişi olanı beklemez; koşulları kendi lehine çevirecek biçimde düzenlemeye çalışır.
Birini hazırlıksız yakalamak, uygun boşluğu kollamak ya da kendi işini sessizce görmek için kullanıldığında kurnazlık duygusu taşır. Ama her zaman olumsuz değildir; bazen yalnızca becerikli planlamadır.
İkisi de fırsat ve zamanlama düşüncesi taşır. Denk getirmek daha nötr bir ayarlama havası verirken, dengine getirmek bazen daha taktiksel ve “pundunu bulma” tonuna yaklaşır.