Ders Vermek Ne Demek?
Anlamı: 1) öğretmek, yetiştirmek: İyi konuşurdu, ders vermek sanatını bilirdi. 2) azarlamak, sert davranmak, sert bir karşılıkla yola getirmek: 'Evvela kendi kendisini cezalandırdı, sonra kendisi gibi yaşamak istemeyenlere ders verdi.' -P. Safa.
Ders vermek, bir yandan öğretmek ve yetiştirmek, öte yandan sert bir karşılıkla birine haddini bildirmek anlamında kullanılan çok katmanlı bir deyimdir. İlk anlamında öğretmenlik, rehberlik ve bilgi aktarma vardır; ikinci anlamında ise birine unutamayacağı bir karşılık vermek, onu yaptığı şeyden pişman edecek bir tepki göstermek bulunur. Bu çift anlam, deyimi gündelik dilde çok esnek kılar. Bağlam olumluysa eğitim ve öğretim; sertse ceza ve uyarı tonu öne çıkar. Bir öğretmen öğrenciye ders verir, ama bir olay da insana ders verebilir. Bu yüzden söz hem bilgi hem sonuç hem de otorite taşır. Kısacık yapısına rağmen eğitim, disiplin ve karşılık fikrini bir arada toplar.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü