Dervişe ‘Bağdat’ta Pilav Var’ Demişler, ‘yalan Değilse Irak Değil’ Demiş Ne Demek?
Anlamı: bir şeyi elde etmek için aşırı istekli olan kimseye, bu uğurda katlanacağı fedakârlıklar güç gelmez.
Dervişe ‘Bağdat’ta pilav var’ demişler, ‘yalan değilse ırak değil’ demiş sözü, insanın çok istediği bir şeye ulaşmak için uzaklığı, zahmeti ve fedakârlığı göze alacağını anlatan nükteli bir atasözüdür. Burada pilav cazip hedefi, Bağdat ise uzaklığı simgeler. Dervişin cevabı, istek güçlü olunca yolun uzunluğunun gözde küçüldüğünü gösterir. Atasözü hem insan tabiatına dair doğru bir gözlem taşır hem de hafif mizah içerir. Bir kimse gerçekten hevesliyse mazeret üretmek yerine yol arar. Bu yüzden söz, isteğin insanı harekete geçiren tarafını anlatır. Gündelik dilde bir şey uğruna büyük zahmet göze alan kişiler için yerinde kullanılır. Arzunun fedakârlığı nasıl kolaylaştırdığını çok canlı bir örnekle dile getirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü