Anlamı
bir işe girişirken her yönünü iyice araştır.
Detaylı Açıklama
Dibi görünmeyen tastan su içme sözü, bir işe girişmeden önce bütün yönlerini araştırmak, neyle karşı karşıya olduğunu bilmeden güvenmemek gerektiğini anlatan atasözüdür. Burada tas küçük görünür; ama dibi görünmüyorsa içindeki şeyin temizliği, derinliği ya da güveni belli değildir. Bu yüzden atasözü yalnız büyük tehlikeler değil, küçük ve sıradan görünen riskler için de uyarı taşır. İnsan çoğu zaman günlük ve basit görünen şeylerde daha kolay aldanır. Söz bu nedenle dikkatini ayrıntıya çeker. Gündelik hayatta tanışıklık, teklif, küçük ortaklık, kısa yol, kolay kazanç gibi alanlarda çok yerinde durur. Güvenin bile araştırmaya dayanması gerektiğini küçük ama etkili bir örnekle hatırlatır. Bu yüzden söz, kaynağı ve niyeti bilinmeyen şeylere karşı temkinli olmayı öğütleyen kısa ama keskin bir hayat dersidir.
Örnek Cümleler
- Tanımadığın kişiye hemen güvenme, dibi görünmeyen tastan su içme dedi.
- Kolay para vaadine kapılmadan önce dibi görünmeyen tastan su içme sözünü hatırla.
- Küçük iş diye geçme; bazen dibi görünmeyen tastan su içmek daha tehlikeli olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insan büyük tehlikede dikkatli olur, küçük olanda gevşer. Atasözü bu gevşemeye karşı uyarır ve riskin bazen sıradan görünen yerde saklı olduğunu söyler. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.
İkisi aynı düşünceyi taşır; ancak sudan geçme daha büyük ve açık tehlikeyi, tastan su içme ise küçük ve yakın görünen riskleri akla getirir. Böylece biri geniş, biri dar alanda uyarı yapar.
Pratik ders, güvenmeden önce bakmak ve anlamaktır. Yani küçük ya da büyük her işte önce görünenin altını yoklamak gerekir. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.