Dikize almak ile dikiz etmek arasındaki fark nedir?

Dikiz etmek daha anlık ve kaçamak bir bakış olabilir; dikize almak ise süreklilik gösteren, daha bilinçli ve daha sistemli bir gözetimi anlatır. Bu yüzden söz, gündelik dilde yalnız durumu adlandırmaz; ilişkiyi, gerilimi ve sonucun nasıl hissedildiğini de birlikte düşündürür.

Bu deyim ne zaman kuşku duygusu taşır?

Kişi güven vermiyor ya da davranışları şüphe uyandırıyorsa dikize almak kuşku duygusu taşır. Çünkü izleme ihtiyacı çoğu zaman bir ihtimalden beslenir. Bu yüzden söz, gündelik dilde yalnız durumu adlandırmaz; ilişkiyi, gerilimi ve sonucun nasıl hissedildiğini de birlikte düşündürür.

Söz neden hem mizahlı hem ciddi olabilir?

Bağlam bunu belirler. Komşu gözetmesi gibi sahnelerde komik duyulabilir; ama soruşturma ya da disiplin bağlamında oldukça ciddi bir anlam taşır. Bu yüzden söz, gündelik dilde yalnız durumu adlandırmaz; ilişkiyi, gerilimi ve sonucun nasıl hissedildiğini de birlikte düşündürür.

Dikize Almak Ne Demek?

Anlamı: gözetlemek: 'Jale ... bilmem ben onu yine yakın dikize almış mıydım?' -S. Birsel.

Dikize almak, birini ya da bir durumu sürekli göz altında tutmak, dikkatle izlemek ve olup biteni kaçırmamaya çalışmak anlamında kullanılan deyimdir. Dikiz etmekten farklı olarak burada daha sistemli ve bilinçli bir gözetim hissi vardır. Bir kişiyi merak etmek, kuşkulanmak ya da kontrol altında tutmak isteyen kimse onu dikize alır. Bu yüzden deyim yalnız anlık bakışı değil, devam eden gözlem sürecini anlatır. Gündelik dilde aile içi takip, arkadaşlar arası şüphe, komşuluk gözetimi ya da bir kişiye dikkat kesilme hâlinde çok doğal durur. Hafif mizah da taşıyabilir, ciddi kontrol duygusu da. Birini gözden kaçırmamak için sürekli izleme davranışını canlı ve yerleşik bir kalıpla dile getirir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü