Dil Ebsem (olsa) Baş Esen (esendir) Ne Demek?
Anlamı: kişi dilini tutar, her şeyi söylemezse başını belaya sokmamış olur, rahat eder.
Dil ebsem baş esen sözü, insanın her düşündüğünü söylemeyip dilini tutmasının çoğu zaman başını beladan koruyacağını anlatan eski ve güçlü bir atasözüdür. Buradaki 'ebsem' suskun, sessiz demektir; yani dil susarsa baş esen kalır. Atasözünün temel mesajı, sözün bazen dert getirebileceği ve ölçülü konuşmanın insanı rahat ettireceğidir. Bu yüzden hem temkin hem kendini tutma öğüdü taşır. Gereksiz açık sözlülük, dedikodu, öfke anında söylenen laf ya da kontrolsüz çıkışlar bu sözün hedef alanına girer. Atasözü suskunluğu erdemin tek ölçüsü saymaz, ama yerinde susmanın değerini öne çıkarır. Dili kontrol etmenin hayatı kolaylaştırabileceğini kısa ve sert bir bilgelikle anlatır. Bu yüzden atasözü, tek bir gözlem söylemekle kalmaz; insanın sözü, niyeti ve davranışı arasındaki ilişkiyi de ölçülü bir biçimde hatırlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü