Dili bir Karış Dışarı Çıkmak (sarkmak) Ne Demek?
Anlamı: koşmaktan, yürümekten ve yorulmaktan çok susamak: 'Koştu koştu da dili bir karış sarktı.' -S. F. Abasıyanık.
Dili bir karış dışarı çıkmak, koşmaktan, yürümekten, aşırı yorulmaktan ya da susuz kalmaktan perişan olacak kadar bitkin düşmeyi anlatan bir deyimdir. İnsan nefes nefese kalır, dili dışarı sarkacakmış gibi olur; söz buradan doğan görünümü abartılı biçimde anlatır. Deyimde hem bedensel yorgunluk hem susuzluk hissi vardır. Özellikle çocukların oyundan sonra, yolcunun uzun yürüyüş sonunda ya da sıcakta çalışan kişinin hâli için çok doğal görünür. Kullanımında biraz mizah, biraz acıma bulunabilir. Bedeni tükenen insanın yüzüne ve nefesine yansıyan hali tek cümlede görünür kılar. Gündelik Türkçede canlı, resimli ve kolay anlaşılan bir anlatım gücüne sahiptir. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü