Dili Dolaşmak Ne Demek?
Anlamı: korku, heyecan, hastalık, utangaçlık, sarhoşluk gibi sebeplerle şaşırarak söyleyeceğini karıştırmak: 'Vehbi Dedenin kendini dinlediğinin farkına varır varmaz dili dolaştı.' -H. E. Adıvar.
Dili dolaşmak, korku, heyecan, utangaçlık, sarhoşluk ya da hastalık yüzünden insanın söyleyeceğini şaşırıp sözleri karıştırması anlamında kullanılan çok yaygın bir deyimdir. Kişi ne söylemek istediğini bilir ama kelimeler yerini bulmaz, ağzı dolanır, ses akışı bozulur. Bu yüzden deyim yalnız dil sürçmesini değil, duygusal ya da bedensel bir zorlanmayı da anlatır. Çok önemli bir konuşma öncesinde, sevilen biri karşısında, korku anında ya da hastalıkta dili dolaşabilir. Gündelik hayatta anlaşılır ve canlı bir kullanımı vardır. Konuşma düzeninin bozulmasını, insanın kontrolü kısa süreliğine kaybetmesini görünür kılar. Dil ile duygu arasındaki bağı en açık gösteren deyimlerden biridir. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü