Dili Yanmak Ne Demek?
Anlamı: 1) üzüntü ve eziyet çekmek, zarara uğramak: 'Otobüs yolculuğundan bir hayli dilim yandı.' -B. R. Eyuboğlu. 2) bıkmak, nefret etmek: 'Şair neslinin şarkıdan o kadar dili yandı ki şarkı kelimesini nerede görse silip üstüne türkü diyecek.' -B. R. Eyuboğlu.
Dili yanmak, bir işten zarar görmek, eziyet çekmek, canı yanmak ya da bir şeyden bıkıp usanmak anlamlarında kullanılan çok yönlü bir deyimdir. Sözün ilk anlam katında çekilen zarar ve sıkıntı vardır; ikinci katında ise aynı deneyimin kişide tiksinme ve kaçınma duygusu bırakması bulunur. Bir yolculuktan dili yanabilir, bir alışverişten dili yanabilir, bir tür müzikten ya da tartışmadan dili yanabilir. Deyimin ilginç yanı, bedensel bir yanma hissi üzerinden yaşanmış olumsuz tecrübeyi anlatmasıdır. Gündelik dilde deneyimle öğrenilen bıkkınlığı güçlü biçimde taşır. Tek bir olayın değil, olayın insanda bıraktığı tatsız izi de görünür kılar. Zararla edinilen tecrübenin dildeki karşılıklarından biridir. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü