Bu deyim neden tekrar ile kötülemeyi aynı anda taşıyabilir?

Çünkü sürekli tekrar edilen şey bazen yalnız bir söz değil, bir eleştiri konusu da olabilir. Böylece tekrar, zamanla kötüleme etkisi kazanır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.

Diline dolamak ile dilinden düşürmemek arasındaki nüans nedir?

Dilinden düşürmemek daha genel bir tekrar anlatır. Diline dolamak ise biraz daha ağızda evirip çevirme ve çoğu kez alay etme tonu taşır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.

Hangi ortamlarda bu kullanım daha çok görünür?

Dedikodu ortamlarında, arkadaş takılmalarında, aile içi sürtüşmelerde ve eski meselelerin tekrar tekrar açıldığı yerlerde daha çok görünür. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.

Diline Dolamak (takmak) Ne Demek?

Anlamı: 1) aynı şeyi durmadan ve her yerde tekrarlamak: 'Bu aydınlardan bazılarının son zamanlarda dillerine doladıkları bir hikmet var.' -O. V. Kanık. 2) bir kimseyi her yerde kötülemek.

Diline dolamak, aynı şeyi durmadan ve her yerde tekrar etmek ya da bir kimseyi sürekli kötüleyerek ağzına almak anlamlarında kullanılan bir deyimdir. Bu kullanım, sözün kişinin diline yapışıp kaldığını düşündürür. Bazen bir fikir, bazen bir cümle, bazen de bir insan bu şekilde tekrar tekrar gündeme getirilir. Deyim bu nedenle hem nötr tekrar hem de kötüleme anlamı taşıyabilir; fakat olumsuz kullanım daha yaygındır. Birini diline dolayan kişi, onu bırakmaz, sık sık anar, bazen de küçümseyerek anlatır. Günlük dilde eleştiri, takılma, dedikodu ve saplantılı tekrar alanında çok canlı durur. Sözün ağızda dönüp dolaşarak kalıcı hâle gelişini iyi anlatan bir kalıptır. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü