Dirhemle Söylemek (konuşmak) Ne Demek?
Anlamı: çok az veya yavaş konuşmak: 'Üstadı, profesörle taban tabana zıt yaradılışlı bir insandı yani dirhemle lakırtı söylüyordu.' -R. N. Güntekin.
Dirhemle söylemek, çok az konuşmak, sözü ölçerek ve ağır ağır çıkarmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Dirhem burada az miktarı ve ölçüyü temsil eder. Kişi her kelimeyi sanki tartarak söyler; ne fazla konuşur ne de ağzına geleni hemen dışarı verir. Bu yüzden deyim kimi zaman ağırbaşlılık, kimi zaman ketumluk, kimi zaman da aşırı tutukluk hissi taşıyabilir. Gündelik dilde az konuşan yaşlılar, ciddi mizaçlı insanlar ve lafa kolay kolay girmeyen tipler için çok doğal kullanılır. Sözün miktarını neredeyse tartı ölçüsüne dönüştürmesi onu canlı kılar. Ölçülü ve kıt konuşmanın karakter özelliği hâline gelişini iyi anlatır. Az ve ölçülü konuşmanın tartı birimi üzerinden anlatılması deyime somut ve görsel bir derinlik katar.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü