Dişinden Tırnağından Artırmak Ne Demek?
Anlamı: yiyecek giderlerini kısarak para biriktirmek: 'Susuz Yaz adlı öykü kitabımı, oyunlarımı hep böyle dişimden tırnağımdan artırarak bastırdım.' -N. Cumalı.
Dişinden tırnağından artırmak, çok kıt yaşayarak, yiyecekten içecekten ve temel giderlerden kısarak para biriktirmek anlamında kullanılan çok yaygın bir deyimdir. Burada diş ve tırnak, insanın en temel geçim sınırlarını temsil eder. Kişi keyfinden değil, ihtiyacından kısar; kendine ayıracağı payı azaltır ve böylece birikim yapar. Bu yüzden deyimde hem emek hem mahrumiyet hem de sabır vardır. Gündelik dilde alt sınıf emeği, aile geçimi, bir ev alma hayali ya da çocuk okutma fedakârlığı gibi durumlarda çok anlamlıdır. Birikimin kolay değil, bedel ödenerek oluştuğunu görünür kılar. Türkçede tasarrufun acı ve emek dolu tarafını en iyi anlatan kalıplardan biridir. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü