Bu deyim neden bedensel tavır üzerinden saygıyı anlatır?

Çünkü büyük makam karşısında ilk göze çarpan şey konuşma değil bedenin duruşudur. Deyim bu saygı hâlini dikilme biçimiyle görünür kılar.

Bugün daha çok hangi bağlamlarda duyulur?

Tarihî anlatılarda, mecazlı benzetmelerde ve birine aşırı saygı ya da çekinme gösterilen durumlarda daha çok duyulur. Birine aşırı saygı ya da çekinme gösterilen durumlarda daha çok duyulur ve görkemli bir tablo çizer.

Divan durmak ile dimdik durmak arasındaki fark nedir?

Dimdik durmak kararlılık ya da dik duruşu anlatabilir. Divan durmak ise özellikle saygı, çekinme ve hiyerarşik mesafe duygusunu öne çıkarır.

Divan Durmak Ne Demek?

Anlamı: el pençe divan durmak: 'Araba yürürken karşımda divan durur gibi el pençe duruyor.' -O. C. Kaygılı.

Divan durmak, el pençe divan durmak ifadesinde olduğu gibi, saygı ve çekinme içinde huzurda dikilip beklemek anlamında kullanılan tarihî dokulu bir deyimdir. Burada divan, yüksek makam ya da huzur anlamı taşır; durmak ise bu makam karşısındaki beden tavrını anlatır. Kişi kendiliğinden rahat durmaz; toparlanır, çekinir, saygı gösterir. Bu yüzden deyimde hem hiyerarşi hem resmiyet vardır. Günlük dilde bugün daha çok tarihî anlatılarda, güçlü kişilerin huzurundaki tavrı betimlerken ya da mecazen aşırı saygılı bekleyişleri anlatırken kullanılır. Duruşun içindeki itaat ve ciddiyet duygusunu iyi yakalar. Bedensel tavır üzerinden toplumsal mesafeyi anlatan güçlü bir ifadedir. Saygı ve hürmetin fiziksel duruşa yansımasını anlatan, tarihî ve kültürel derinliği güçlü bir deyimdir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü