Dizgin Vurmak Ne Demek?
Anlamı: dizgin takmak.
Dizgin vurmak, hayvana dizgin takmak anlamındaki somut kullanımından hareketle bir şeyi kontrol altına almak, yön verebilir hâle getirmek çağrışımı taşıyan bir deyimdir. Temel anlamında at ya da benzeri binek hayvanına yön verme aracını takmak vardır. Bu yüzden söz, serbest hareket eden bir güce sınır koyma fikrini güçlü biçimde taşır. Gündelik dilde somut kullanımı bugün daha dar bir alanda kalsa da tarihî ve kırsal yaşam anlatılarında doğal durur. Ayrıca mecazen bir davranışı, öfkeyi ya da taşkınlığı denetleme duygusu da çağrıştırabilir. Hareket ile denetim arasındaki bağı açık biçimde gösterir. Yönsüz gücü, kurallı harekete dönüştürmenin resimli anlatımlarından biridir. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü