Dizlerinin Bağı Çözülmek Ne Demek?
Anlamı: korkudan ayakta duramayacak duruma gelmek: 'Mengene gibi bir el, cerrahın yakasına yapışınca zavallının dizlerinin bağı çözülecek gibi oldu.' -İ. O. Anar.
Dizlerinin bağı çözülmek, korkudan, ani dehşetten ya da büyük bir sarsıntıdan ayakta duramayacak duruma gelmek anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. Burada diz bağı, insanı ayakta tutan görünmez destek gibi düşünülür; o bağ çözülünce beden çöker. Bu yüzden deyim çok ani ve sert duygu darbeleri için uygundur. İnsan kötü haber alınca, büyük bir tehlike görünce ya da hiç beklemediği bir durumla karşılaşınca dizlerinin bağı çözülebilir. Gündelik Türkçede korkunun bedene nasıl vurduğunu en iyi anlatan kalıplardan biridir. Ayakta durma iradesi ile korkunun gücü arasındaki ilişkiyi çok görünür kılar. Bedensel sarsılmanın duygu kökenli hâlini etkili biçimde anlatır. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü