Anlamı
1) soyunmak, çok açılmak; 2) bir şey uğruna çok para harcamak.
Detaylı Açıklama
Dökülüp saçılmak deyimi iki temel anlam taşır: birincisi çok açılmak, soyunmak ya da örtüsünü gevşetmek; ikincisi ise bir iş ya da kişi uğruna bol bol para harcamak. Bu iki anlamın ortak noktası, eldekinin kontrolsüz biçimde ortaya saçılmasıdır. Birinde beden ve görüntü, diğerinde para ve imkân ortadadır. Bu nedenle deyim hem fiziksel görünüm hem de savurganlık bağlamında kullanılabilir. Gündelik dilde özellikle gösteriş, gereksiz açıklık, aşırı harcama ve ölçüsüzlük konuşulurken anlam kazanır. Kısacası dökülüp saçılmak, tutulanın, saklananın ya da korunması gerekenin fazla açılıp dışarı verilmesini anlatan çok yönlü bir deyimdir. Bu yüzden söz, ölçünün kaybolduğu ve sergilenen şeyin gereğinden fazla görünür olduğu durumlarda özellikle etkili olur.
Örnek Cümleler
- O davette öyle dökülüp saçıldı ki kısa sürede herkesin diline düştü.
- Bir akşamlık eğlence için böyle dökülüp saçılmanın hiçbir anlamı yok.
- Misafire gösteriş olsun diye iyice dökülüp saçıldılar, bütçe hemen sarsıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisinde de ölçü kaybı vardır. Ya görüntü ya para gereğinden fazla açığa çıkarılır. Bu ortaklık deyimin iki anlamını aynı eksende toplar.
Çünkü çoğu zaman aşırılık ve kontrolsüzlük anlatır. Kişi ya sınırı aşar ya da gereksiz savurganlık yapar. Bu nedenle deyimde hafif bir eleştiri tonu da sezilir.
Gösterişli giyim, açık saçık görünüm, gereksiz para harcama ve şatafatlı tutumlar için daha sık kullanılır. Bu bağlamlarda söz, fazlalığı ve ölçüsüzlüğü hemen hissettirir.