Deyim

Dokunca Görmek Ne Demek?

Anlamı

zarara uğramak, harap olmak:
'Yangın çıkıp da okul büyük ölçüde dokunca görünce Galatasaray Lisesi buraya taşınmıştır.' -S. Birsel.

Detaylı Açıklama

Dokunca görmek, zarara uğramak, harap olmak anlamındadır. Tanımda iki derece vardır: zarara uğramak ve harap olmak. Özne zarar gören şeydir: bir bina, bir köy, bir tarla, bir köprü ya da bir kurum. Zararın sebebi bir yangın, bir deprem, bir sel ya da bir savaş olabilir. Zararın ölçüsü bir zarfla belirtilebilir: büyük ölçüde dokunca görmek. Zarar bir yapının bir bölümüne de dokunabilir, bütününe de. Sözlük dokunca sözcüğünü bu maddede ayrıca açıklamaz. Zarar gören yerin sonradan onarılıp onarılmadığını tanım bildirmez. Kalıp bir tarih anlatısında, bir afet haberinde ya da bir mimarlık yazısında geçebilir. Görmek fiili burada bir şeye uğramayı anlatır; zarar gören şey onu görür gibi anılır.

Örnek Cümleler

  1. Gece çıkan yangında büyük ölçüde dokunca gören tarihî han, iki yıl kapalı kaldı.
  2. Selde dokunca gören köprü, onarım bitene kadar ağır araçlara kapatıldı.
  3. Depremde dokunca gören okulun öğrencileri, dönemin geri kalanını komşu mahalledeki okulda okudu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Okul taşınmıştır: Yangın çıkıp da okul büyük ölçüde dokunca görünce Galatasaray Lisesi buraya taşınmıştır. Zararın sebebi yangın, ölçüsü büyük ölçüde sözüyle verilir. Cümle zarara uğrayan bir yapının ardından gelen bir yer değiştirmeyi anlatır.

Hasara uğramak, zarar görmek, yıkılmak, harap olmak diye açıklanır. Dokunca görmenin tanımı da zarara ve harap oluşa dayanır; iki kalıp anlamca çok yakındır. Ötekinin tanımında ise bunlara bir de yıkılmak eklenir.

Atasözü, yangın ve sel felaketinin düşman gibi sessizce, haber vermeden geldiğini söyler. Dokunca gören bir yapı da böyle bir yangın ya da selin ardından harap olmuş olabilir. Atasözü felaketin gelişini, deyim onun bıraktığı zararı anlatır.