Bu deyim uzun ömrü neden yorgan üzerinden anlatır?

Çünkü yorgan günlük hayatın ve mevsimlerin tekrar eden eşlikçisidir. Çok yorgan eskitmek, çok kış görmek ve uzun zaman geçirmek anlamını güçlendirir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.

Şakalı bir ton taşıyabilir mi?

Evet. Özellikle yaşlı ama dinç kişiler için hem sevgi hem hafif mizah içeren bir söyleyiş olarak kullanılabilir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.

Sadece yaşa mı vurgu yapar?

Hayır. Yaşın yanında deneyim, görmüş geçirmişlik ve zamanın insanda bıraktığı izler de bu sözün çağrışım alanındadır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.

Dokuz Yorgan Eskitmek (paralamak) Ne Demek?

Anlamı: çok uzun yaşamak.

Dokuz yorgan eskitmek, çok uzun yıllar yaşamak anlamına gelir. Yorgan burada insanın ömrü boyunca kullandığı ev eşyasını, dokuz sayısı ise uzun zaman duygusunu simgeler. Bu yüzden söz, uzun ömrü sayıyla değil, geçirilen mevsimler ve yıllar üzerinden hissettirir. Sadece yaşlı olmayı değil, yılların biriktirdiği deneyimi, yorgunluğu ve tanıklığı da düşündürür. Gündelik dilde genellikle yaşlılar için şakayla karışık, bazen de hafif takdir duygusuyla söylenir. İçinde hem zamanın uzunluğu hem de hayatın dayanıklılığı vardır. İnsan birinin dokuz yorgan eskitmiş olduğunu söylediğinde, o kişinin pek çok dönem görmüş, çok şey yaşamış ve zamanın içinden geçerek bugüne gelmiş olduğunu anlatmış olur. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü