Doludizgin Gitmek Ne Demek?
Anlamı: 1) son hızla koşmak; 2) mec. kendini kaptırıp sürüklenmek: 'Kendimi yalnız sanıyor ve talihin arabasında doludizgin gidiyordum.' -A. H. Tanpınar.
Doludizgin gitmek, bir atın son hızla koşması görüntüsünden doğmuş; hem gerçek anlamda çok hızlı ilerlemeyi hem de mecazen kendini bir akışa kaptırıp sürüklenmeyi anlatan güçlü bir deyimdir. Bu sözde hareket yalnız hızlı değil, coşkulu ve denetimsizdir. Kişi ya gerçekten büyük bir hızla yol alır ya da duygu, istek, olaylar ve hayat akışı içinde kontrolü kısmen bırakmış biçimde savrulur. Bu yüzden deyim aşk, öfke, başarı hırsı, macera, gençlik enerjisi gibi konularda çok etkileyici durur. Gündelik dilde hem fiziksel hareket hem de ruh hâli için kullanılabilir. Söylendiğinde önüne bakmadan ilerleyen, tempoyu düşürmeyen ve çoğu zaman durup düşünmeyen bir gidiş göz önüne gelir. Kısacası doludizgin gitmek, hızla birlikte taşkınlık ve sürükleniş de taşır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü