Don Çekmek Ne Demek?
Anlamı: donmak: 'Badem ağacı, ayaz vurmaz, don çekmez, solmaz, dökülmez çiçeklerini açmıştı.' -T. Buğra.
Don çekmek, havanın ya da ortamın etkisiyle donmak, soğuktan sertleşmek ya da buz etkisi almak anlamında kullanılan bir deyimdir. Halk dilinde özellikle ağaçlar, bitkiler, toprak ve dışarıda kalan şeyler için söylenir. Bu söz, soğuğun yalnız hissedilmesini değil, görünür sonuç doğurmasını anlatır. Bir ağacın çiçeği açmışken don çekmesi, umut verici bir başlangıcın sert hava karşısında zayıf düşmesi gibi algılanır. Bu yüzden deyimin içinde yalnız tabiat değil, emeğin kırılganlığı da vardır. Gündelik dilde doğa, mevsim ve tarım bağlamında son derece yerindedir. Bazen mecazen bir hevesin, yüzün ya da ortamın bir anda soğuyup kaskatı kalması için de düşünülebilir. Kısacası don çekmek, soğuğun dokunduğu şeyi etkileyip bozmasını anlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü