Dona Çekmek Ne Demek?
Anlamı: hava, suları donduracak derecede soğumak.
Dona çekmek, havanın suları donduracak kadar sert biçimde soğuması anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu ifade, yalnız havanın serinlemesini değil, ayazın ciddi boyuta ulaştığını ve etkisini göstermeye başladığını anlatır. Dona çektiğinde su yüzeyleri, bitkiler, yollar ve dışarıda kalan her şey bundan payını alır. Bu yüzden sözde yalnız hava bilgisi değil, gelecek zararın haberi de vardır. Köylü ve şehirli dilinde kış sabahlarını anlatırken doğal biçimde yer bulur. Biraz kaygı taşır; çünkü dona çeken hava çoğu zaman meyveye, ürüne ya da günlük düzene zarar verebilir. Kısacası dona çekmek, soğuğun sıradan sınırı aşıp çevreyi dönüştürecek kadar kuvvetlendiğini anlatan pratik ve etkili bir ifadedir. Bu yönüyle ifade, yalnız olayın adını koymaz; kişinin tavrını, ilişkinin kırılganlığını ya da durumun sosyal yankısını da hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü