Bu deyim neden çok sert ve argo duyulur?

Çünkü korkuyu doğrudan bedensel bir kayıpla anlatır. Bu da söze kaba ama etkili bir vurgu verir. Korkuyu doğrudan bedensel bir kayıpla anlatması söze kaba ama son derece etkili bir vurgu verir.

Gerçek anlamı ile mecaz anlamı arasında nasıl ilişki vardır?

İkisinde de denetim kaybı vardır. Mecaz kullanımda beden değil, korkunun şiddeti öne çıkar. Mecaz kullanımda beden değil korkunun şiddeti öne çıkar; her iki durumda da denetim kaybı ortak noktadır.

Her korku için kullanılabilir mi?

Hayır. Bu söz daha çok aşırı ve küçük düşürücü derecede yoğun korku için tercih edilir. Aşırı ve küçük düşürücü derecede yoğun bir korku için tercih edilen güçlü bir ifadedir.

Donuna Etmek (kaçırmak veya Doldurmak veya Yapmak) Ne Demek?

Anlamı: 1) küçük veya büyük abdestini donuna etmek; 2) mec. çok korkmak.

Donuna etmek deyimi, gerçek anlamda küçük ya da büyük abdestini altına kaçırmak için kullanılır; mecaz anlamda ise aşırı korkmak, paniğe kapılmak ve kendini toparlayamayacak hâle gelmek demektir. Argo niteliği güçlü olduğu için günlük konuşmada genellikle kaba, alaylı ya da sert bir tonda yer bulur. Özellikle birinin korkusunu abartılı biçimde anlatmak için söylenir. Deyimin çarpıcılığı da buradan gelir: kişi öyle büyük bir telaş yaşamıştır ki bedensel kontrolünü bile yitirmiş gibi tasvir edilir. Bu yüzden söz, sıradan ürpermeyi değil, ağır korkuyu ve şaşkınlığı gösterir. Kısacası donuna etmek, hem fiziksel kazayı hem de mecazen insanın korkudan küçük düşecek kadar sarsılmasını anlatan ağır ve doğrudan bir ifadedir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü