Dostlar Başından Irak Ne Demek?
Anlamı: sözü edilen kötü bir durumla yakınların karşılaşmaması için söylenen iyi dilek sözü.
Dostlar başından ırak sözü, anlatılan kötü olayın, felaketin ya da sıkıntının yakınların ve sevdiklerin başına gelmemesi dileğiyle söylenir. Bu ifade çoğu zaman korkutucu, üzücü ya da uğursuz bir durum anlatılırken araya girer ve söze koruyucu bir iyi dilek katar. İnsan kötü bir örneği paylaşırken onun yayılmasını değil, orada kalmasını ister; işte bu söz tam bu niyeti gösterir. Gündelik dilde hastalık, kaza, ayrılık, ölüm, yoksulluk ya da aile içi felaketler konuşulurken sık duyulur. Kısacası dostlar başından ırak, kötü bir şey anlatılırken “bizimkilere uğramasın” diye eklenen, hem korku hem de dua duygusu taşıyan yerleşik bir iyi dilek ifadesidir. Bu yönüyle ifade, yalnız olayın adını koymaz; kişinin tavrını, ilişkinin kırılganlığını ya da durumun sosyal yankısını da hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü