Hangi durumlarda daha çok söylenir?

Maddi kayıp, statü kaybı, iş bozulması ve çevrenin hızla dağılması gibi durumlarda daha çok söylenir.

Can canın yoldaşıdır ile çelişir mi?

Tam olarak değil; biri insanın dosta ihtiyaç duyduğunu, diğeri ise her yakının gerçek dost çıkmayabileceğini anlatır.

Düşenin Dostu Olmaz Ne Demek?

Q: Atasözü dostluğu tamamen inkâr mı eder?

Hayır, gerçek dostluğun az bulunduğunu ve zor günlerde ortaya çıktığını vurgular. Bu atasözü, kişinin varlıklı, güçlü ya da itibarlı olduğu zaman çevresinde bulunan birçok insanın, durumu bozulduğunda ortadan kaybolabileceğini anlatır.

Anlamı: varlıklı kişi yoksullaşınca çevresindeki dostlarından kimse kalmaz.

Bu atasözü, kişinin varlıklı, güçlü ya da itibarlı olduğu zaman çevresinde bulunan birçok insanın, durumu bozulduğunda ortadan kaybolabileceğini anlatır. İnsanlar çoğu zaman çıkarın, rahatlığın ve imkânın yanında kalır; güç azaldığında gerçek dost ile geçici yakınlık birbirinden ayrılır. Günlük hayatta iş kaybı, zenginliğin bitmesi, sosyal statünün düşmesi ya da zor günler için sıkça kullanılır. Atasözü, dostlukların samimiyet testinden çoğu zaman sıkıntılı dönemlerde geçtiğini vurgular. Türkçede çıkar ilişkileri ile gerçek dostluk arasındaki farkı açıkça anlatan, biraz hüzünlü ama gerçekçi atasözlerinden biridir. Özellikle “güçlüyken çok kişi vardı, düşünce kimse kalmadı” duygusunu tam karşılayan bir kalıptır. Bu söz, insanı çevresini iyi tartmaya ve zor günlerde yanında kalacak kişileri fark etmeye çağırır.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü