Düşman Başına Ne Demek?
Anlamı: durumun kötü olduğunu göstermek için kullanılan bir söz: 'Hele ihtiyarlıkta yatağa düşmek, düşman başına.' -A. İlhan.
Düşman başına, çok kötü bir durum için söylenen kısa ve etkili bir sözdür. Kişi yaşadığı sıkıntının kimsenin başına gelmesini istemez; ancak ancak düşmana yakıştıracak kadar ağır görür. Bu yüzden sözde hem sitem hem şiddetli olumsuzluk vardır. Kısa oluşu, etkisini daha da artırır; iki kelimeyle büyük bir bıkkınlık ve sıkıntı duygusu taşır. Hastalık, yoksulluk, ağır borç ya da bunaltıcı dertler anlatılırken sık duyulur. Beddua ile yakın dursa da çoğu kullanımda asıl amaç kötülüğün ağırlığını göstermektir. Kısacası düşman başına, kötü talihin ağırlığını anlatan bir sözdür; yaşanan sıkıntının ne kadar bunaltıcı görüldüğünü sertçe duyurur. Bu sertlik sözü çarpıcı kılar. Acıyı büyütür. Çaresizliği duyurur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü