Atasözü hangi ahlakı öğretir?

Tevazu ve başkasının kusuruna karşı hoşgörü öğretir. Çünkü herkesin tökezleyebileceğini kabul etmek yargıyı doğal olarak yumuşatır. Kibirden uzaklaştırır. Alçaltır. Sakinleştirir.

Çünkü herkes hata yapar ve bu söz ortak insanlık hâlini anlatır. Böylece insanı hem daha alçakgönüllü hem daha anlayışlı olmaya çağırır.

Hata yapanı teselli etmek ya da aşırı yargılayanı uyarmak için söylenir. Bu iki yönlü kullanım, atasözünün gündelik hayattaki gücünü artırır.

Düşmez Kalkmaz bir Allah Ne Demek?

Anlamı: insanların talihsizliklere uğraması olağandır.

Düşmez kalkmaz bir Allah atasözü, insana hatanın, talihsizliğin ve tökezlemenin olağan olduğunu hatırlatır. Yalnız kusursuz olan Allah’tır; insan ise düşebilir de kalkabilir de. Bu yüzden söz hem tevazu hem hoşgörü öğüdü verir. Herkesin bir gün yanılabileceğini kabul etmek, başkalarının kusuruna bakışı da yumuşatır. Atasözü bu yönüyle hem kendini büyük görmeyi hem de başkasını acımasızca yargılamayı sınırlar. Teselli verirken de, kibri kırarken de doğal biçimde kullanılabilir. Günlük dilde yaygın olmasının nedeni, insan hâlini kısa ama güçlü bir biçimde yakalamasıdır. Kısacası atasözü, kusursuzluk beklememeyi anlatır ve hata karşısında merhametli bir ölçü önerir. Hayatı daha insaflı okumayı sağlar. Yargıyı hafifletir. Hata payını hatırlatır.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü