Dut Yemiş Bülbüle Dönmek Ne Demek?
Anlamı: neşe ve konuşkanlığını yitirmek, susmak: 'Sabahtan akşama kadar durmadan söyleyen geveze Çalıkuşu, dut yemiş bülbüle dönmüştü.' -R. N. Güntekin.
Dut yemiş bülbüle dönmek, çok konuşan, neşeli ya da canlı bir kişinin birden susması, keyfini ve konuşkanlığını kaybetmesi anlamında kullanılan bir deyimdir. Bülbül normalde ötüşüyle anılır; dut yemiş hâle gelince sesi çıkmaz olur. Bu yüzden deyim, özellikle beklenmedik suskunluğu anlatmakta çok etkilidir. Kişi utanmış, korkmuş, bozulmuş ya da ağır bir durum karşısında konuşamaz hâle gelmiş olabilir. Gündelik dilde çok konuşan birinin aniden susması için sık duyulur ve genellikle hafif alay taşır. Kısacası dut yemiş bülbüle dönmek, sözünü esirgemeyen birinin bir sebeple içine kapanmasını ve suskunlaşmasını renkli bir benzetmeyle anlatan çok yaygın bir deyimdir. Bu yüzden deyim, değişimin keskinliğini tek hamlede görünür kılan canlı bir konuşma gücü taşır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü