Düze İndirmek Ne Demek?
Anlamı: eşkıyalıktan vazgeçirmek: 'Ezilmemiş onun karşısında, kısadan giderivermiş vaatle düze indirdiği adamın merakını.' -K. Korcan.
Düze indirmek, özellikle eşkıyalıktan ya da taşkınlıktan vazgeçirmek, birini normal ve sakin hayata döndürmek anlamında kullanılır. Söz, dağdan düzlüğe inmeyi çağrıştıran bir terbiye ve uslandırma imgesi taşır. Buradaki düz, yalnız coğrafi bir yer değil; kanun, düzen, yerleşiklik ve kabul gören hayat biçimidir. Bu yüzden deyim birini yalnız sakinleştirmeyi değil, onu alışılmış toplumsal nizama geri çağırmayı da ima eder. Özellikle asi, taşkın ya da başına buyruk kişiler için kullanıldığında daha güçlü görünür. Yola getirme duygusu burada çok belirgindir. Dış müdahale ile dönüş sağlandığı da açıkça sezilir. Kısacası düze indirmek, aşırı ve başıboş gidişi bırakıp kişiyi kabul gören düzene çekmeyi anlatan anlamlı bir deyimdir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü