Bu deyim gerçek edebiyatı mı küçümser?

Hayır, hedef gerçek edebiyat değil, süslü ve gereksiz konuşmadır. Deyim, yazın sanatını değil, bir meselede lafı uzatıp yapmacık anlatım kurmayı eleştirir. Buradaki eleştiri, sanatın kendisine değil, günlük konuşmada samimiyetin yerini gösterişin almasına yöneliktir.

Hangi durumlarda daha alaycı duyulur?

Bir kişi soruya doğrudan cevap vermek yerine dolandırarak konuştuğunda daha alaycı duyulur. Çünkü o anda dinleyici, samimi açıklama değil, laf kalabalığı duyduğunu düşünür. Özellikle açık bir cevap beklenen yerde gereksiz duygusal süsleme yapıldığında deyim çok yerinde olur.

Edeptir söylemesi ifadesinden hangi bakımdan ayrılır?

Edeptir söylemesi ayıp sayılan bir şeye giriş yaparken kullanılır. Edebiyat yapmak ise tam tersine, sözü gereksiz yere süsleyip uzatmayı ve meseleyi dolandırmayı anlatır. Biri nezaket perdesi açar, öteki ise o perdenin gereksiz yere uzatıldığını ima eder.

Edebiyat Yapmak Ne Demek?

Anlamı: bir konu üzerinde gereksiz yere süslü sözler söylemek: 'Biz edebiyat yapmıyoruz, gazetecilik ediyoruz, modern gazetecilik!' -M. Ş. Esendal.

Edebiyat yapmak deyimi, bir konuyu gereğinden fazla süsleyerek, lafı uzatarak ya da duyguyu abartarak anlatmak anlamında kullanılır. Burada edebiyat kelimesi gerçek yazın faaliyetini değil, etkileyici görünmek için gereksiz söz çoğaltmayı anlatır. Bu yüzden çoğu kullanımda hafif küçümseme, sabırsızlık veya bıkkınlık tonu taşır. Kişi açıkça söylenecek şeyi dolaştırıyor, gösterişli anlatımla asıl meseleyi gölgeliyorsa deyim yerini bulur. Günlük konuşmada özellikle mazeret üretme, duygusal baskı kurma veya lafı uzatma durumlarında sık duyulur. Kısacası edebiyat yapmak, sözü gereksiz süsleyip uzatmaktır. Asıl meseleyi geri iter. Dinleyeni yorar. Yapmacık duyguyu sezdirir. Laf kalabalığını görünür kılar. Çoğu kez konuşanın samimi olmaktan çok etkileyici görünmeye çalıştığı hissedilir. Bu da deyime yalnız eleştiri değil, hafif bir alay gölgesi de verir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü