Eden Bulur, İnleyen Ölür Ne Demek?
Anlamı: nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.
Eden bulur, inleyen ölür atasözü, insanın yaptığı davranışın sonunda dönüp kendisine karşılık olarak geleceğini anlatır. Burada eden, işi yapanı; bulan, bunun sonucuyla karşılaşanı; inleyen ise artık acısını çeken kişiyi gösterir. Atasözü özellikle kötü davranışların cezasız kalmayacağı düşüncesiyle söylenir. Bu nedenle içinde hem adalet duygusu hem de sert bir uyarı vardır. İnsan başkasına zarar verirken sonucu düşünmüyorsa, bir gün aynı yükün altında ezilebileceği hatırlatılır. Günlük dilde haksızlık, kötülük ve ölçüsüzlük konuşulurken çok yerinde durur. Kısacası atasözü, yapılanın karşılıksız kalmayacağını söyler. Sonucu faille buluşturur. Sızıyı geri döndürür. Hesap duygusunu güçlendirir. Davranışın bedelini öne çıkarır. Bu yüzden söz, yalnız soyut ahlak dersi vermez; yapılan kötülüğün dönüp sahibini yakalayacağını sert bir dille haber verir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü