Ekmeğini Taştan Çıkarmak Ne Demek?
Anlamı: 1) geçimini sağlamakta çok becerikli olmak; 2) en zor koşullarda bile kazancını sağlamak: 'Bu cins çocukların da ekmeğini taştan çıkarmak için ölürcesine çalıştıklarını görüyorum.' -S. F. Abasıyanık.
Ekmeğini taştan çıkarmak deyimi, insanın en zor koşullarda bile geçimini sağlayacak yol bulması, çok çalışkan, çok becerikli ve dirayetli olması anlamında kullanılır. Taş, normalde ekmek çıkmayacak kadar verimsiz ve sert bir yüzeyi temsil eder. Buna rağmen oradan bile ekmek çıkarmak, olağanüstü çalışma gücü ve beceri demektir. Bu yüzden deyim çoğu zaman takdir içerir. Kişi yokluk, zorluk, dar imkân ve ağır şartlar içinde bile ayakta kalmayı başarır. Kısacası ekmeğini taştan çıkarmak, imkânsıza yakın koşullarda bile rızkını elde edebilmektir. Çalışkanlığı büyütür. Direnci öne çıkarır. Beceriyi sert şartlarla birlikte düşünür. Hayranlık uyandıran gayreti anlatır. Deyimin övgü gücü de tam burada yatar; kişi yalnız çalışkan değil, umutsuz görünen şartlarda bile çözüm üretebilen biridir. Bu yüzden söz, hayranlıkla karışık bir takdir taşır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü