El Arı Düşman Gayreti Ne Demek?
Anlamı: 'dosta düşmana karşı küçük düşmemek için çaba gösterme' anlamında kullanılan bir söz.
El arı düşman gayreti sözü, kişinin dosta düşmana karşı küçük düşmemek, geri kalmamak ya da ayıplanmamak için gösterdiği çabayı anlatır. Buradaki "el" başkalarını, "düşman" ise insanı sıkıştıran toplumsal bakışı temsil eder. Yani insan bazen içinden geldiği için değil, çevrenin gözünde kötü görünmemek için daha çok çabalar. Bu söz, toplumsal baskının insanı harekete geçirdiği durumları anlatmakta güçlüdür. Özellikle düğün, hazırlık, borç, iş ve itibar meselelerinde söylenir. Burada anlatılan şey tembellik karşıtı saf bir çalışma övgüsü değildir; daha çok mecbur bırakan bakışların yarattığı itici güçtür. Bu nedenle sözün içinde hem gerçekçilik hem de hafif bir sitem bulunur. Kısacası söz, görünürde gönüllü duran emeğin arkasında çoğu zaman başkalarının değerlendirmesinden duyulan çekincenin bulunduğunu sezdirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü