Anlamı
'tekrarlanan oyunda başlama sırası veya hakkı bende' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
El bende sözü, tekrarlanan bir oyunda başlama sırasının ya da söz hakkının kendisinde olduğunu belirtmek için kullanılır. Çocuk oyunlarında, basit yarışmalarda ve sıra usulüyle yürüyen eğlencelerde sık duyulur. Kısa, canlı ve iddialı bir ifadedir. Söyleyen kişi hem hakkını hatırlatır hem de bir sonraki hamlenin kendisine ait olduğunu ilan eder. Bazen şakalaşma tonu taşır, bazen de küçük bir çekişmenin ortasında söylenir. Sözün etkisi, uzun açıklamaya gerek bırakmadan oyunun akışını yeniden düzenlemesindedir. Bu yüzden çocukluk dili içinde çok doğal yer edinmiş, hız ve heyecan taşıyan kalıplardan biri olmuştur. Kısacası el bende, oyunun ya da sıranın yönetiminde bir anlık önceliği sahiplenmeyi anlatan, gündelik dilde yer etmiş kısa ve işlevsel bir sözdür.
Örnek Cümleler
- Bir önceki eli sen başlattın, şimdi "el bende!" diyerek taşı ortaya koydu.
- Çocuklar oyunu yeniden kurarken en küçükleri hemen "el bende!" diye bağırdı sevinçle.
- Söz sırası karışınca gülerek "el bende!" dedi ve anlatmaya baştan başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En doğal yeri oyunlardır ama mecazen söz sırası, anlatım hakkı veya tekrar eden küçük görevler için de kullanılabilir. Bu yüzden gündelik konuşmaya kolayca taşınır ve anlaşılır kalır.
Genellikle hareketli ve canlı bir ton vardır. Söyleyen kişi hem hakkını korur hem de karşı tarafın dikkatini çekerek sıranın kendisine geçtiğini gösterir; söz orada hız kazanır.
Çünkü oyunda herkes kuralları bilir ve kısa işaretler yeterlidir. Bu söz de açıklama yapmadan önceliği ilan ettiği için hızlı ve belirgin bir etki yaratır, akışı durdurmaz.