Anlamı
çok bezmek.
Detaylı Açıklama
Elaman demek deyimi, çok bezmek, usanmak ve bıkkınlığını sesli biçimde dışa vurmak anlamında kullanılır. Burada kişi yalnız sıkıldığını söylemez; artık tahammülünün azaldığını, sabrının sonuna geldiğini de hissettirir. Genellikle gündelik hayatta peş peşe gelen dertler, bitmeyen işler ya da yorucu insanlar karşısında söylenir. Deyimin kuvveti, bezginliğin doğrudan iç çekişe yakın bir söz biçimiyle verilmesinden gelir. Bu yüzden söz, yalnız şikâyeti değil, insanın içten gelen yorgun düşüşünü de canlı biçimde yansıtır. Halk dilinde taşıdığı hafif mizah, bezginliği daha görünür ve akılda kalır kılar. Kısacası elaman demek, insanın usanç ve yorgunluğunu hafif yakınmalı ama canlı bir tonda dışa vurduğu eski ve renkli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bitmeyen tamirat yüzünden adam artık elaman dedi, iyice bıkmıştı.
- Çocukların gürültüsü akşama kadar sürünce komşu elaman demeye başladı sonunda.
- Aynı borç meselesi açılınca babam yine elaman deyip ellerini iki yana açtı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıradan sıkılmanın ötesindedir. Kişi artık bıkmış, yorulmuş ve durumu taşımakta zorlanır hâle gelmiştir; söz bu eşiği hissettirir ve sabrın sonuna yaklaşıldığını anlatır açıkça, güçlü biçimde.
Gündelik yükü fazla olan, uzun süredir aynı sıkıntıyla uğraşan veya sabrı zorlanan kişilerde daha çok duyulur. Çünkü söz, yorgunluğun dışa taşan biçimidir ve dayanma sınırını hissettirir belirgin olarak.
İkisi de olabilir. Bazen gerçek bir bıkkınlık taşır, bazen de kişi kendini hafif mizahla anlatarak usancını yumuşatır ve sözü daha taşınır hâle getirir gündelik konuşmada.