Anlamı
çok bezmek.
Detaylı Açıklama
Elaman demek, çok bezmek anlamındadır. Kalıp bir ünlemi bir fiille birleştirir: kişi elaman der, yani çok bezmiştir. Tanımdaki çok sözü bezginliğin derecesini anlatır; bu, hafif bir bıkkınlıktan öte bir bezginliktir. Neden bezildiği çıkma ekiyle belirtilir: bu hayattan elaman demek, borçtan elaman demek. Bezginliğe yol açan bir kişi, bir hastalık, bir borç ya da bitmeyen bir sıkıntı olabilir. Kalıp bir yakınma içinde, kimi zaman da bir bezginliği abartarak anlatmak için söylenebilir: çocukların gürültüsünden elaman dedim. Geçmişte yaşanmış bir sıkıntı da bu kalıpla anlatılabilir: o yıllar hepimiz elaman dedik. Kalıbın öznesi bezen kişidir; tek bir kişi de, bütün bir topluluk da olabilir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca bitmeyen davalardan elaman diyen çiftçi, sonunda tarlasını satıp şehre göçtü.
- Her gün aynı şikâyetleri dinlemekten elaman diyen muhtar, köy toplantısını iptal etti.
- Yaz boyu süren kuraklıktan elaman diyen köylüler, ilk yağmurla birlikte meydanda toplandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İllallah demek de usanmak, bıkmak, bezmektir. İki kalıp aynı duyguyu bir ünlemle anlatır. Elaman demenin tanımı ise bezginliğin çok olduğunu ayrıca belirtir; illallah demekte bu derece tanımda yoktur.
Fütur getirmek, bezginlik getirmek, bezmektir. Elaman demekte de aynı duygu vardır, ama tanım onu çok sözüyle ağırlaştırır. Biri bıkkınlığa kapılışı, öteki bu duygunun ağır bir dereceye varmış hâlini düşündürür.
Bu atasözü, karşılaştığı güçlükleri sabırla yenmeye çalışanın sonunda başarıya ulaşacağını söyler. Elaman diyen kişi ise çok bezmiştir. Atasözü sabrı sürdürmeyi öğütler; deyim bezginliğin derecesini anlatır, sabrın tükenip tükenmediğini söylemez.