Atasözü

Elden Gelen Öğün Olmaz, o da Vaktinde Bulunmaz Ne Demek?

Anlamı

kişi yalnızca kendi kazancına güvenmeli, başkasının yardımını beklememelidir.

Detaylı Açıklama

Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz atasözüne göre kişi yalnızca kendi kazancına güvenmeli, başkasının yardımını beklememelidir. Söz iki yargıdan kurulur. İlki, başkasından gelen yiyeceğin bir öğün yerine geçmeyeceğini söyler; ikincisi, o yiyeceğin de istenen anda bulunmayacağını ekler. Elden burada başkasının elinden, yani yabancıdan demektir. Öğün sözü düzenli, sürekli bir beslenmeyi düşündürür; elden gelen yardım ise düzensizdir. Atasözü bir ailenin desteğiyle geçinen bir gence, bir akrabanın yardımına güvenen bir esnafa ya da bir kurumun yardımını bekleyen birine söylenebilir. Öğüt kişiyi kendi emeğine yöneltir. Söz yiyecek görüntüsüyle konuşur, ama tanım onu her türlü kazanca genişletir: para, iş, barınak. Vaktinde sözü, ihtiyacın beklemediğini, yardımın ise geç kalabildiğini anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Ağabeyinin gönderdiği parayla geçinen Can, para gelmeyince ay sonunu getiremedi; elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.
  2. Komşuların getirdiği yemeklerle günü kurtaran yaşlı kadın, bayram tatilinde kimse gelmeyince aç kaldı; elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.
  3. Yardım beklemeden kendi tarlasını eken çiftçi, kıtlık yılında kimseye muhtaç olmadı; elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bu atasözü, insana kendi işinin ağır gelmediğini söyler. Öğün atasözü de kişiden kendi geçimini kendisinin sağlamasını ister. Biri kendi işinin yükünü hafif bulur, öteki başkasından gelecek desteğin güvenilmezliğini anlatır.

Başının çaresine bakmak, kimseden yardım görmeden kendi işini kendi yapmaktır. Atasözünün öğüdünü tutan kişi böyle davranır. Deyim bu davranışı adlandırır; atasözü onun neden gerektiğini, yardımın düzensizliğiyle açıklar.

Kendi yağıyla kavrulmak, elinde bulunanla geçinip kimseye muhtaç olmamaktır. Atasözü de kişinin başkasının yardımına bel bağlamamasını öğütler. Deyim bu öğüdü uygulayan kişinin hâlini, atasözü öğüdün kendisini anlatır.