El(I) El Koymak Ne Demek?
Anlamı: 1) bir yolsuzluğu ortaya çıkarmak, incelemek, vaziyet etmek; 2) üstüne konmak: 'Herkesin olan bir olanağa el koyup onu kendi çıkarına kullananı neden seveyim?' -A. Ağaoğlu. 3) zorla almak: 'Bizi işimizde gücümüzde serbest bırakmak şöyle dursun, çoluk çocuğumuzun nafakasına el koymaya kalkıştılar.' -Y. K. Karaosmanoğlu. 4) işi üzerine almak, sorumluluğu üstlenmek: 'Annem hemen işe el koydu.' -A. Kutlu. 5) yetkili organ bir malı veya bir kuruluşu kendi yönetimine almak.
El koymak deyimi, bağlama göre bir işe müdahale etmek, denetim altına almak, sahip çıkmak, üstüne geçmek ya da zorla almak gibi farklı anlamlar taşır. Resmî dilde bir kuruma veya mala yetkili biçimde el koymak şeklinde kullanılırken, günlük dilde bir işin sorumluluğunu üstlenmek ya da bir şeye yönelmek anlamı da vardır. Bu çok anlamlı yapı deyimi oldukça güçlü kılar; ortak yön, dışarıdan gelen belirgin bir müdahaledir. Söz geçtiğinde olayın doğal akışının değiştiği, bir iradenin devreye girip yönü belirlediği hissedilir. Müdahalenin ağırlığı yüzünden deyim çoğu zaman güçlü bir sonuç doğurur. Kısacası el koymak, bir şeyin serbest akışına son verip onu kendi kontrolüne alma düşüncesini taşıyan kuvvetli ve kapsamlı bir deyimdir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü