Elifi Mertek Sanmak Ne Demek?
Anlamı: çok cahil olmak: 'Bir şişe görürsün, üstünde 'ilaç' yazar. Benim gibi elifi mertek sanan takımdansan şurup sanır içersin, zehirlenir ölürsün.' -R. N. Güntekin.
Elifi mertek sanmak sözü, çok cahil olmak, en basit şeyi bile ayırt edemeyecek kadar bilgisiz görünmek anlamında kullanılır. Elif ince ve düz bir harftir; mertek ise kalın bir direği çağrıştırır. Bu karşıtlık üzerinden kurulan söz, kişinin temel bir farkı bile göremeyecek durumda oluşunu alaylı bir biçimde anlatır. Bu yüzden sözde sadece bilgisizlik değil, biraz küçümseme ve istihza da bulunur. Atasözü, cehaleti sıradan bir eksiklik gibi değil, göz önündeki farkı bile seçemeyecek kadar ağır bir körlük gibi gösterir. Bu yüzden tonu oldukça serttir. Kısacası elifi mertek sanmak, en açık bilgi karşısında bile büyük yanılgı gösteren koyu cehaleti anlatan sert bir sözdür.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü