Anlamı
bir konuda sorumluluk üstlenmek.
Detaylı Açıklama
Elini taşın altına koymak, bir konuda sorumluluk üstlenmek anlamındadır. Sözlük kalıbı sokmak fiiliyle de verir. Görüntü ağır bir işten gelir: taşın altına el koyan, onun ağırlığını paylaşmayı ve elinin ezilmesini göze alır. Kalıp kişinin bir işin yükünden kaçmadığını, başkalarına bırakmadığını anlatır. Üstlenilen iş bir dernek başkanlığı, bir borç, bir onarım, bir kampanya, bir dava ya da bir ailenin geçimi olabilir. Söz bir takdir taşır; kimi zaman da bir sitemle birlikte söylenir: herkes konuşuyor, kimse elini taşın altına koymuyor. Bu kuruluşta sözden çok eylem istenir. Sorumluluk isteyerek de, bir zorunlulukla da üstlenilebilir; tanım bunu ayırmaz. Kimin üstlendiği iyelik ekinden anlaşılır: elimizi taşın altına koyalım.
Örnek Cümleler
- Okul aile birliğinde kimse başkanlığı istemeyince genç bir anne elini taşın altına koydu.
- Fabrika kapanmasın diye elini taşın altına koyan işçiler, yönetimi üstlenip borçları ödedi.
- Köyün yolunu yaptırmak için elini taşın altına koyan muhtar, gereken parayı kapı kapı dolaşıp topladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İş almak, yapılması kesinleşen bir işi üstlenmek, taahhüt altına girmektir. Elini taşın altına koymanın tanımı ise bir taahhütten söz etmez, bir konudaki sorumluluğu anlatır. Biri belli bir işin üstlenilmesini, öteki daha geniş bir sorumluluk yüklenişini anlatır.
Güvence altına almak, koruma sorumluluğunu üstlenmektir. Taşın altına el koyan da bir yükü sırtlanır, ama işi yalnız korumakla sınırlı değildir. Biri bir şeyi tehlikeden korumayı, öteki bir işin yükünü taşımayı anlatır.
Atasözü, ne çıkacağı bilinmeyen her işe el atmamayı, yılan ya da çıyan gibi bir zarara karşı tetikte olmayı öğütler. Kalıp ise bir sorumluluğun üstlenilmesini anlatır. İkisi aynı taş görüntüsüyle iki ayrı tutumu anlatır.