Endazeyi Şaşırmak Ne Demek?
Anlamı: ne yapacağına karar verememek, eli ayağı dolaşmak: 'Biri bu konuda damarına basınca endazeyi şaşırıyor, kendine hükmedemiyordu.' -N. Araz.
"Endazeyi şaşırmak" sözü, ne yapacağını tam kestirememek, doğru ölçüyü bulamamak ve eli ayağı dolaşır gibi kararsız kalmak anlamına gelir. "Endaze" burada yine ölçü ve denge fikrini taşır; fakat bu kez abartıdan çok şaşırma ve yönünü yitirme öne çıkar. İnsan beklenmedik bir durumla karşılaştığında, hangi tepkinin doğru olacağını bilemediğinde ya da düzeni bozulan bir işin içinde ne yapacağını şaşırdığında bu deyim kullanılır. Bu yüzden hem zihinsel karışıklığı hem de davranıştaki tutarsızlığı anlatır. Kısacası endazeyi şaşırmak, kişinin alıştığı düzeni kaybedip sağlıklı ölçü kurmakta zorlanmasını anlatan canlı bir deyimdir. Bu yönüyle söz, şaşkınlıkla ölçüsüzlüğün birleştiği anları çok iyi yakalar. Deyim, yalnız hatayı değil, hataya giden kararsızlık sürecini de sezdirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü