Anlamı
ağır veya yavaş hareket etmek:
'O kuruntularımız, o tafralarımız, o Ermeni gelini gibi kırıtmalarımız pek boşuna demektir.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Ermeni gelini gibi kırıtmak, ağır ya da yavaş hareket etmek anlamındadır. Kırıtmak, kırılarak, nazlanarak hareket etmektir. Kalıp bir benzetmeye dayanır: hareket, yeni bir gelinin ağır ve çekingen davranışına benzetilir. Benzetmede bir topluluğun adı geçer; kalıbın anlamı ise yalnız davranışın ağırlığıyla ilgilidir, o topluluk hakkında bir bilgi vermez. Kalıp bir işi ağırdan alan, yürürken oyalanan ya da karar vermekte ağır davranan kişiyi anlatabilir. Bir sitem ya da bir alay taşır; konuşan, bu yavaşlığı gereksiz bulur. Kalıp bir sabırsızlık anında söylenebilir; bekleyen kişi karşısındakini acele etmeye çağırır. Öznesi bir kişi olabileceği gibi bir kurul ya da bir kurum da olabilir; ağır işleyen bir düzen de bu benzetmeyle eleştirilebilir.
Örnek Cümleler
- Otobüs kalkmak üzereyken Ermeni gelini gibi kırıtan kuzenine Ali sabırsızca el salladı.
- Raporu üç haftadır Ermeni gelini gibi kırıtarak hazırlayan memur, müdürden sert bir uyarı aldı.
- Karar vermesi gereken kurul, toplantıdan toplantıya Ermeni gelini gibi kırıtınca proje bir yıl gecikti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: O kuruntularımız, o tafralarımız, o Ermeni gelini gibi kırıtmalarımız pek boşuna demektir. Yazar kalıbı kuruntu ve tafra sözleriyle yan yana koyar. Hepsi gereksiz bulunan tutumlardır; yazar ağırdan alışı da bunlar gibi boşuna sayar.
Fıstıki makamla, ağır ağır, yavaş yavaş demektir ve bir eylemin nasıl yapıldığını niteler. Ermeni gelini gibi kırıtmak da yavaşlığı anlatır, ama ona bir naz ve bir oyalanma katar. Biri yalnız hızı, öteki davranışın tavrını gösterir.
Atasözüne göre bir işte başarılı olmak isteyen kimse ağır ağır ama güvenilir adımlarla yürümelidir. Burada ağırlık bir erdemdir. Ermeni gelini gibi kırıtmak ise yavaşlığı gereksiz bir naz ve oyalanma olarak gösterir; konuşan bu ağırlıktan yakınır.