Anlamı
ağır veya yavaş hareket etmek:
'O kuruntularımız, o tafralarımız, o Ermeni gelini gibi kırıtmalarımız pek boşuna demektir.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Ermeni gelini gibi kırıtmak deyimi, ağır ağır, nazlanarak, abartılı bir süs ve eda ile hareket etmek anlamında kullanılır. Burada asıl vurgu yalnız yavaşlıkta değil, o yavaşlığın gösteriş ve yapmacıklık taşımasındadır. Kişi normal bir işi bile gereğinden fazla salınarak, dikkat çekmek istercesine yaptığında bu deyim devreye girer. Günlük konuşmada çoğu zaman hafif alay, küçümseme ya da sabırsızlık tonu taşır. Birinin tavrını yapay, gereksiz süslü veya aşırı nazlı bulduğumuzda yerini bulur. Kısacası bu deyim, sade bir yavaşlıktan çok, gösterişe kaçan ağır hareketi anlatır. İçinde hem mizah hem de eleştiri barındırır. Tavrı yapmacık gösterir. Sabrı zorlar. Göz önünde olma isteğini sezdirir. Üstelik kişi bunu çoğu zaman istemeden değil, bilerek dikkat toplamak için yapıyormuş gibi görünür. Bu yüzden söz, yalnız yavaşlığı değil, yavaşlığın sahnelenmiş tarafını da eleştirir.
Örnek Cümleler
- Hazırlanması bitmedi, odanın içinde Ermeni gelini gibi kırıtıp durdu bütün sabah.
- Garsona suyu getirirken bile Ermeni gelini gibi kırıttığını görünce herkes güldü.
- İş ciddileşmişken Ermeni gelini gibi kırıtması patronun da dikkatinden kaçmadı o gün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, asıl eleştirilen şey yavaşlığın gösterişle birleşmesidir. Kişi ağır davranırken kendini sergiliyor, naz yapıyor ya da gereksiz eda katıyorsa deyim tam yerini bulur. Bu yüzden söz, yalnız ağır hareket eden biri için değil, tavrını süsleyerek öne çıkarmaya çalışan kişi için kullanılır.
Sabırsızlık ya da küçümseme tonuyla söylendiğinde daha sert duyulur. Çünkü o zaman karşı tarafın doğal tavrı değil, özellikle yapmacık ve rahatsız edici davranışı hedef alınmış olur.
Sıradan nazlanmaktan farklı olarak bu deyimde bedensel hareket ve görünür eda öne çıkar. Yani söz, kişinin tavrını gözle görülür biçimde süsleyerek yapmasına yöneliktir. Bu ayrım sayesinde deyim, yalnız huyu değil, dışarı taşan yapmacık gösteriyi de hedef alır.