Esamesi Okunmamak Ne Demek?
Anlamı: kendisine değer verilmemek, adı anılmamak: 'Sen babasının gönlünü ettikten sonra kızın esamesi mi okunur bre usta!' -O. Kemal.
"Esamesi okunmamak" deyimi, bir kişiye değer verilmemesi, adının bile anılmaması ya da yok sayılacak kadar önemsiz görülmesi anlamında kullanılır. Buradaki "esame", isim ve kayıt anlamı taşıyan eski bir kelimedir; okunmaması ise kişinin yok hükmünde sayılmasına kadar varan değersizleştirmeyi anlatır. Deyim çoğu zaman aile içi hiyerarşilerde, toplumsal güç ilişkilerinde ve itibarsız bırakılma durumlarında geçer. Birinin sözü geçmiyor, adı anılmıyor ve hesaba katılmıyorsa bu ifade devreye girer. Bu sert söyleyiş, görünmez bırakılmanın yalnız ilgisizlik değil, kişinin toplumsal yerini silmeye varan ağır bir tavır olduğunu da hissettirir. Kısacası esamesi okunmamak, kişinin görünmezleştirildiği ve ciddiye alınmadığı durumları sert ve etkili biçimde anlatan bir deyimdir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü