Anlamı
aslında niteliksiz olan bir şeye ne yapılsa değişmez.
Detaylı Açıklama
"Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz" atasözü, aslında niteliksiz olan bir şeyin dış görünüşü değiştirilerek değerli ya da soylu hâle getirilemeyeceğini anlatır. Kulağı kesmek yüzeyde bir müdahaledir; fakat öz değişmediği için eşek yine eşektir, küheylan olmaz. Bu sert benzetme, öz ile görünüş arasındaki farkı vurgular. İnsanlar, eşyalar ya da makamlar için mecazen kullanılabilir. Kısacası bu atasözü, süsleme ve görüntü düzeltmesinin gerçek nitelik eksikliğini kapatamayacağını söyleyen keskin bir halk yargısıdır.
Örnek Cümleler
- Sırf takım elbise giydi diye değişmedi; eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz, dediler.
- Eski düzeni yeni adla sununca usta, eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz, diye güldü.
- Yüzeydeki makyajla iş düzelmeyince herkes eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz sözünü hatırladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dış müdahale gerçek niteliği değiştirmez. Söz, değerli görünmenin başka, gerçekten değerli olmanın başka şey olduğunu hatırlatır.
Bilgisiz ama gösterişli kişiler, makyajlanmış eski düzenler veya yalnız ambalajı değişmiş işler için mecazen kullanılabilir. Ortak nokta, özün değişmemesidir.
Anlam bakımından çok yakındırlar; bu söz dış görünüş müdahalesini biraz daha öne çıkarır. Diğeri ise daha genel biçimde nitelik değişmezliğini anlatır.