Anlamı
aslında niteliksiz olan bir şeye ne yapılsa değişmez.
Detaylı Açıklama
Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz atasözünün tanımı kısa ve kesindir: aslında niteliksiz olan bir şeye ne yapılsa değişmez. Küheylan, soylu ve değerli bir at cinsidir. Eşeği ondan ayıran en belirgin işaretlerden biri uzun kulaklarıdır. Atasözü bu işareti kesip eşeği ata benzetmeye çalışan birini düşündürür: dış görünüş biraz değişir, ama hayvanın kendisi aynı kalır. Kesmek fiili bir eksiltmeyi anlatır; bir kusuru gizlemek, atasözünün gözünde onu ortadan kaldırmaz. Tanımdaki aslında sözü, değişmeyen şeyin özle ilgili olduğunu gösterir. Atasözü bir malın üstünkörü onarılması, bir kişinin görüntüsünü değiştirip özünü değiştirmemesi ya da bir işin adının değiştirilip içeriğinin aynı kalması için söylenebilir. Konuşan, yüzeysel düzeltmeye kanmadığını belli eder.
Örnek Cümleler
- Eski arabayı boyatıp yeni gibi satmaya kalkan galerici, motoru dinleyen alıcıyı kandıramadı; eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
- Adını değiştirip aynı kötü hizmeti sürdüren şirket müşteri kazanamadı; eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
- Pahalı bir dil kursuna yazılıp hiç çalışmayan öğrenci, sertifika alsa da konuşamadı; eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz, gösterişli bir vücudun, iyi bir giyim kuşamın kişiye insanlık değeri kazandırmadığını söyler. Eşeğin kesilen kulağı da bir dış değişikliktir. Biri bir ekleme, öteki bir eksiltme yoluyla görüntüyü değiştirir; ikisinde de öz yerinde kalır.
Fark etmez sözü önemi yok, etkisi olmaz, değişmez demektir. Kulağı kesilen eşek için söylenebilecek olan da budur: yapılan iş bir fark yaratmaz. Söz sonucu kısaca bildirir, atasözü ise sonuca bir görüntüyle varır.
Atasözüne göre cevherli insan, kılık kıyafeti düzgün olmasa da değerini yitirmez. Orada küheylan kötü bir örtü altında bile tanınır. Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz ise eşeğin hiçbir değişiklikle küheylana dönüşmeyeceğini söyler; biri gerçek değeri, öteki sahte görüntüyü anlatır.