Eşekten Düşmüş Karpuza (düşmüşe) Dönmek Ne Demek?
Anlamı: argo 1) çok şaşırmak, donup kalmak; 2) kötü bir duruma düşmek: 'Bunlar ezberlerindeki mânileri söylerler, dağarcıklarında mâni kalmayınca da eşekten düşmüş karpuza dönerler.' -S. Birsel.
"Eşekten düşmüş karpuza dönmek" deyimi, çok şaşırmak, ne yapacağını bilememek ya da bir anda kötü bir duruma düşmek anlamında kullanılır. Karpuza benzetme, biçim bozulması ve darmadağın görünüş üzerinden çalışır. Söz hem yüz ifadesindeki donakalmayı hem de kişinin düştüğü perişan hâli çağrıştırır. Bu yüzden şaşkınlık, bozguna uğrama ve toparlanamama aynı anda hissedilir. Kısacası bu deyim, insanın beklenmedik olay karşısında darmadağın ve sersemlemiş bir görünüşe bürünmesini anlatan canlı bir halk benzetmesidir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü