Deyim

Eski Ağza Yeni Taam Ne Demek?

Anlamı

turfanda bir şey yenilirken söylenen söz.

Detaylı Açıklama

Eski ağza yeni taam, turfanda bir şey yenilirken söylenen bir sözdür. Turfanda, mevsiminin ilk ürünü demektir: yılın ilk çileği, ilk taze baklası ya da ilk karpuzu bu adı alır. Sözün iki yarısı birbirine karşı kurulur: bir yanda eski bir ağız, öbür yanda yeni bir yiyecek. Söz kısa ve kalıplaşmıştır; içinde çekimli fiil kullanılmaz. Söyleyen kişi ilk lokmayı kendisi alırken de söyleyebilir, sofradakilere turfanda bir yemiş sunarken de. Bir bahçe sofrasında, bir pazar dönüşünde ya da mevsimin ilk yemeğinin pişirildiği bir akşam geçebilir. Sözün yeri mevsimin ilk tadıdır; her gün yenen bir yiyecek bu söze konu olmaz. Şakacı bir neşeyle de söylenebilir; söyleyen, mevsimin ilk ürününe kavuşmanın tadını çevresiyle paylaşır.

Örnek Cümleler

  1. Bahçeden toplanan ilk kirazları tabağa dolduran dede, birini ağzına attı: Eski ağza yeni taam!
  2. Pazardan ilk taze baklayı getiren annem, sofrayı kurunca gülerek hepimize seslendi: Eski ağza yeni taam, afiyet olsun.
  3. Mevsimin ilk karpuzunu kesen komşumuz, en büyük dilimi yaşlı babasının önüne koydu: Eski ağza yeni taam.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Afiyet olsun, yarasın, ağız tadıyla yensin anlamında kullanılan bir iyi dilek sözüdür ve her yemekte söylenebilir. Eski ağza yeni taam ise yalnız turfanda bir yiyecek yenirken söylenir. İkisi aynı sofrada art arda da söylenebilir; biri bir dileği, öteki mevsimin ilk tadını anar.

Taam etmek, yemek yemek demektir; deyim taam sözcüğünün yemek anlamına geldiğini gösterir. Eski ağza yeni taam sözünde de taam, sofraya ilk kez gelen yiyeceği karşılar. Deyim gündelik bir eylemi adlandırır, söz ise turfanda bir yiyeceğin sofraya geldiği anı.

Taze bardağın suyu soğuk olur, hayatına giren yeni şeylerin, yeni dostların kişiye hoş göründüğünü bildirir. Turfanda yiyecek de sofraya yeni girdiği için ayrı bir tat verir. Atasözü bu çekiciliği hayatın her alanına yayar; söz ise onu tek bir lokmanın üstünde dile getirir.