Anlamı
'hiçbir şeyi değişmemiş, eski durumunda kalmış' anlamında kullanılan bir söz:
'Bereket versin, işi kuru gürültüden ileri gitmediği, her şeyin eski hamam eski tas kaldığı çabuk anlaşıldı.' -K. Tahir.
Detaylı Açıklama
Eski hamam eski tas, hiçbir şeyi değişmemiş, eski durumunda kalmış anlamında söylenir. Sözün iki parçası aynı yapıdadır: eski hamam ve eski tas. Hamam da tas da yerindedir; hiçbir şey yenilenmemiştir. Söz bir değişiklik beklenen, hatta değişiklik vaat edilen bir durumda söylenebilir: yeni bir yönetim gelir, yeni kurallar açıklanır, ama işleyiş aynı kalır. Bu kullanımda söz bir hayal kırıklığını ya da bir alayı taşır. Bir yere uzun süre sonra dönen biri, orada her şeyin aynı kaldığını görünce de söyleyebilir. Söz bir yeri, bir kurumu, bir ilişkiyi ya da bir kişinin alışkanlıklarını niteleyebilir. İçinde çekimli fiil kullanılmaz; cümleye bir yüklem gibi de katılabilir: her şey eski hamam eski tas kaldı.
Örnek Cümleler
- Yeni müdür geldi, toplantılar yapıldı, raporlar yazıldı; bir yıl sonra fabrikada her şey eski hamam eski tas.
- Yirmi yıl sonra köyüne dönen Hüseyin, kahvenin aynı masalarını, aynı soba borusunu görünce güldü: eski hamam eski tas.
- Evlenince değişeceğine söz veren Mert, düğünden üç ay sonra yine sabaha kadar arkadaşlarıyla oyun oynuyordu; eski hamam eski tas.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Bereket versin, işi kuru gürültüden ileri gitmediği, her şeyin eski hamam eski tas kaldığı çabuk anlaşıldı. Birinin girişimi kuru gürültüde kalmış, ortalıkta hiçbir şey değişmemiştir. Bereket versin sözü, konuşanın bu değişmezliğe sevindiğini gösterir.
Koyduğum yerde otluyor, uzun süredir hiçbir ilerleme göstermeyenler için takılmaca yoluyla söylenen bir sözdür; hedefi ilerlemeyen kişidir. Eski hamam eski tas ise bir kişiden çok bir durumu niteler: her şey eski hâlinde kalmıştır. Birinde ilerlemeyen biri, ötekinde değişmeyen bir düzen göze çarpar.
Katır kuyruğu gibi kalmak, bir işte ilerlemeden kalmaktır. Eski hamam eski tas da bir yerinde saymayı anlatır; ikisinde de beklenen değişim gelmemiştir. Deyim bir işin ilerleyişine bakar, söz ise bir durumun bütününe: yer, insanlar ve alışkanlıklar eskisi gibidir.