Fakirlik Ayıp Değil, Tembellik Ayıp Ne Demek?
Anlamı: yoksulluk utanılacak bir şey değildir, çalışmamak en büyük ayıptır.
Fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp sözü, yoksulluğun başlı başına utanılacak bir durum olmadığını; asıl kınanması gereken şeyin çalışmamak, çaba göstermemek ve imkânı olduğu hâlde boş durmak olduğunu anlatır. Bu ifade, toplumsal değer yargısını servetten emeğe kaydırır. Kişi fakir olabilir; bu onun karakterini küçültmez. Ama üretmekten, denemekten ve sorumluluk almaktan kaçıyorsa eleştiri orada başlar. Söz bu yüzden hem teselli hem öğüt taşır. Özellikle çocuklara çalışma ahlakı anlatılırken, geçim sıkıntısı yaşayan birinin onurunu korumak istenirken ya da emeğin değerini vurgulayan konuşmalarda kullanılır. Yoksulluğu değil, ataleti hedef aldığı için bugün de diri ve öğretici bir niteliğe sahiptir; ölçüyü emeğe bağlar kesin, açık ve kalıcı biçimde.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü