Anlamı
sorumluluğu birine yüklemek.
Detaylı Açıklama
Faturasını çıkarmak, yapılan bir işin, hatanın ya da olayın bedelini birine yüklemek, sorumluluğunu ona ödetmek anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. Burada gerçek bir mali belgeden çok, mecazî bir hesap çıkarma vardır. Kişi bazen kendi yaptığı yanlışı başkasına fatura eder, bazen de olan bitenin acısını zayıf gördüğü birine çıkarır. Bu yüzden söz, adalet, haksızlık ve sorumluluk aktarımı tartışmalarında çok işlevseldir. Deyimin etkisi, ekonomik bir terimi toplumsal ve duygusal alana taşımasından gelir. Böylece suç, zarar veya külfetin kime yüklendiği çarpıcı biçimde görünür hâle gelir. Hesap görme duygusunu sertçe taşır. Özellikle güçsüz olana bedel ödetme hâlini eleştirel biçimde açığa vurur. Böylece sorumluluk yüklemenin yönü ve sertliği tartışmanın merkezine yerleşir.
Örnek Cümleler
- Yönetimin hatasını yeni gelen memura faturasını çıkarmaya kalktılar.
- Maç yenilgisinin faturasını çıkarmak için yalnız kaleciyi seçmeleri gerçekten büyük bir haksızlıktı.
- Evdeki gerginliğin faturasını çıkarmak için çocukları hedef almak doğru olmaz diye onu açıkça uyardılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bedel çoğu zaman gerçek sorumludan çok daha zayıf ya da savunmasız bir kişiye yüklenir. Bu da sözün eleştirel tonunu güçlendirir ve deyimi yalnızca betimleyici olmaktan çıkarır.
Ekonomik dilde bedelin bir hesaba yazılması düşüncesi mecazlaştırılır. Burada da olayın bedeli bir kişiye yüklenmiş ve ondan tahsil edilmiş gibi düşünülür; mecazın gücü de bu hesap mantığından doğar.
İş yerinde suçlama dağılımı, aile içi gerginlik, siyasette sorumluluk yükleme, spor değerlendirmesi ve günlük haksızlık konuşmalarında çok doğal söylenir; çünkü her birinde bedelin kime kesildiği tartışılır.