Faydasız Baş Mezara Yaraşır Ne Demek?
Anlamı: yaşayan kimse bir işe yaramalıdır, bir işe yaramayan kimsenin ölüden farkı yoktur.
Faydasız baş mezara yaraşır sözü, yaşayan insanın bir işe, bir aileye, bir çevreye ya da topluma yarar sağlaması gerektiğini anlatan sert bir yargıdır. Burada baş sözü insanın kendisini temsil eder; mezar ise artık hayata katkısı kalmamış olma hâlini çağrıştırır. Bu yüzden söz, tembelliği, işe yaramazlığı ve boş yaşamayı ağır biçimde eleştirir. Deyim olarak kullanıldığında doğrudan uyarı ve azarlama tonu taşıyabilir. Kaynak anlam, insanın yalnız yaşamasıyla yetinmemesi, fayda üretmesi gerektiğini öne çıkarır. Sözün etkisi de sertliğindedir; kişiyi silkeler. İşe yaramayan yaşam biçimini ölü gibi sayan abartılı ama akılda kalıcı bir halk yargısı kurar. Fayda ile yaşama hakkını birbirine bağlayan çok sert bir söyleyiştir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü