Anlamı
ne kadar ve ne türden mal olursa olsun malın fazlası elden çıkarılmamalıdır çünkü mutlaka bir gün gelir lazım olur.
Detaylı Açıklama
Fazla mal göz çıkarmaz sözü, elinde bulunan fazlalığın bir gün işe yarayabileceğini, bu yüzden çokluğun zarar değil güvence sayılabileceğini anlatır. Atasözü ya da deyim gibi kullanıldığında, burada mal yalnız eşya değil, stok, birikim, araç ve imkân anlamına da genişler. Kaynak açıklamadaki düşünce çok nettir: bugün fazla görünen şey, yarın ihtiyaç olabilir. Bu yüzden söz tasarruf, tedbir ve elde tutma düşüncesiyle yakından ilişkilidir. İsrafı değil, gerektiğinde kullanılacak bir fazlalığı savunur. Etkisi de kısa ve kesin kurulmasından gelir. İnsan yokluk ihtimalini düşünerek elindekini hemen elden çıkarmamaya yönelir. Bolluğun bir yük değil, zaman zaman emniyet sağladığını anlatan yerleşik bir halk yargısıdır. Tedbirli bir biriktirme anlayışını da açıkça destekler.
Örnek Cümleler
- Annem kilerdeki fazlalığı görünce fazla mal göz çıkarmaz deyip ses çıkarmadı.
- Usta, yedek parçayı atmayalım, fazla mal göz çıkarmaz diyerek rafa kaldırdı.
- Kışlık odunu biraz çok alınca komşu fazla mal göz çıkarmaz diye onayladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada amaç malı körü körüne biriktirmek değil, gelecekte doğabilecek ihtiyacı hesaba katmaktır. Atasözü, fazlalığı bir güvence, hazırlık payı ve rahatlatıcı bir yedek gibi görür.
Hayır, para, stok, malzeme, araç gereç ve elde tutulan başka imkânlar için de mecazlı biçimde kullanılabilir. Ortak düşünce, eldekini hemen tüketmemek, korumak ve ileriyi düşünmektir.
Hayır, temel düşünce aynıdır. Deyimleşmiş kullanımda gündelik konuşmaya daha hızlı karışır; atasözü biçiminde ise daha genel, daha öğretici ve daha kalıcı bir öğüt gücü taşır.